Kvartirani poydevor qazish bosqichidayoq sotib olish kerakmi yoki qurilish tugashini kutib, tayyor uy-joy uchun ko‘proq pul to‘lagan yaxshimi? Yangi qurilayotgan uydan kvartirani qaysi bosqichda sotib olish ma’qul ekanini aniqlash uchun uchta asosiy omilni hisobga olish kerak: mavjud budjet, kutishga tayyorlik va quruvchi kompaniyaning obro‘si. Quyida qurilishning har bir bosqichi, uning afzalliklari va ehtimoliy xavflarini batafsil ko‘rib chiqamiz.
Qurilayotgan turar joy majmuasidan kvartirani loyiha amalga oshirilishining turli bosqichlarida xarid qilish mumkin. Asosiy variantlar quyidagilar:
Qurilish endigina boshlanganda ko‘chmas mulk xarid qilish investorlar va mablag‘ini tejashni istagan xaridorlar orasida an’anaviy ravishda eng ommabop variantlardan biri hisoblanadi. Loyihaning ilk bosqichida kvartira tanlasangiz, bir kvadrat metr uchun eng qulay narxdan foydalanishingiz mumkin. Biroq buning evaziga uy tayyor bo‘lishini uzoqroq kutishga to‘g‘ri keladi.
Sotuvlarning dastlabki davri, ayniqsa, investorlar va kvartirani arzonroq narxda sotib olishni istagan xaridorlarni jalb qiladi. Qurilish maydonida yer qazish va poydevor qo‘yish ishlari olib borilayotgan paytda yangi qurilayotgan uylardagi kvartiralarning bir kvadrat metri eng past narxlarda taklif etiladi. Bu bino hali endigina shakllana boshlagan davrda loyihadan o‘zingizga mos kvartirani tanlab olish imkoniyatidir.
Qurilishning ilk bosqichida ko‘chmas mulkka sarmoya kiritishning asosiy afzalliklari:
Sotuvlar boshlanishida kvartira xarid qilish bir kvadrat metrning eng past narxini belgilab olish va asosiy xaridorlar oqimi boshlanishidan oldin bozorda talab yuqori bo‘lgan eng maqbul variantlardan birini tanlash imkonini beradi.
Poydevor qazish yoki qurilishning boshqa dastlabki bosqichida kvartira sotib olayotganda quyidagi omillarni puxta baholash kerak:
Quruvchi kompaniyaning ish faoliyati va obro‘sini o‘rganish xavflarni kamaytirishga yordam beradi. Agar kompaniya ilgari o‘nlab obyektlarni belgilangan muddatda foydalanishga topshirgan va barcha zarur ruxsatnomalarga ega bo‘lsa, dastlabki bosqichda kvartira sotib olish puxta o‘ylangan va hisob-kitob qilingan sarmoyaga aylanishi mumkin.
_1793592510.png)
Kvartirani qurilishning qaysi bosqichida sotib olish ma’qul ekanini o‘ylayotgan xaridorlar ko‘pincha aynan shu davrni tanlaydi. Qurilishning o‘rta bosqichi quyidagi xususiyatlarga ega:
Bu poydevor qazish bosqichida kvartira olib, yillar davomida kutishni va ortiqcha tavakkal qilishni istamaydigan, shu bilan birga to‘liq tayyor uy uchun ko‘proq pul to‘lashni ham xohlamaydigan xaridorlar uchun eng maqbul murosali variantdir.
_1793592525.png)
Bu bosqichda xaridor uchun vaziyat ancha aniq bo‘ladi: bino deyarli tayyor, atrofdagi hududni obodonlashtirish ishlari olib borilmoqda, kalitlarni topshirish muddati esa yaqinlashib, aniqroq tus oladi.
Qurilishning yakuniy bosqichidagi afzalliklar:
Shu bilan birga, qurilishning ushbu bosqichida kvartira narxi tayyor uy-joy qiymatiga yaqinlashadi, mavjud bo‘sh kvartiralar va rejalashtirish variantlari esa sezilarli darajada kamayadi.
Bino to‘liq qurilib, foydalanishga topshirilgach, yangi qurilgan uydan kvartirani qachon arzonroq sotib olish mumkinligi haqidagi savoldan ko‘ra ishonchlilik, qulaylik va xavfsizlik muhimroq ahamiyat kasb etadi. Xaridor tayyor uy-joyga ega bo‘ladi va qurilish kechikishi xavfisiz binoning me’moriy ko‘rinishi, hovlining obodonlashtirilishi hamda pardozlash ishlari sifatini darhol baholay oladi.
Tayyor uy-joyning asosiy afzalliklari — aniqlik va qulaylikning yuqori darajada ekanidir. Binoning me’moriy yechimlari, kirish yo‘laklarining pardozlash sifati va hovlining holatini shaxsan ko‘rish mumkin. Qurilish to‘xtab qolishi yoki ishlarning kechikishi bilan bog‘liq xavflar ham butunlay bartaraf etiladi. Bu esa ta’mirlash va ko‘chib o‘tishni darhol rejalashtirish, ijtimoiy muhiti shakllangan hamda savdo va xizmat ko‘rsatish obyektlari faoliyat yuritayotgan turar joy majmuasiga ko‘chib kirish imkonini beradi.
Bunday tanlovning asosiy kamchiliklari — bir kvadrat metr narxining eng yuqori darajada bo‘lishi va bo‘sh kvartiralar tanlovining cheklanganligidir.
_1793592550.png)
Ko‘chmas mulk narxi obyektning tayyorlik darajasi oshishi bilan birga ko‘tarilib boradi. Loyiha poydevor qazishdan tortib yakuniy pardozlash ishlarigacha bo‘lgan bosqichlarni bosib o‘tar ekan, kvartira qiymati ham bosqichma-bosqich oshadi. Narx shakllanishiga qurilish bosqichidan tashqari bozordagi talab, sotilmay qolgan kvartiralar soni va muayyan xonadonning xususiyatlari — qavati, rejalashtirish yechimi hamda derazalaridan ochiladigan manzara ham ta’sir qiladi.
Kvartira narxi poydevor qazish bosqichidan bino foydalanishga topshirilguniga qadar qanday o‘zgarishini bilish, qurilish davomida uy-joy sotib olish aynan siz uchun qanchalik maqsadga muvofiqligini aniqlashga yordam beradi.
Kvartirani qurilishning qaysi bosqichida sotib olishni aniqlash uchun mutaxassislarning quyidagi tavsiyalarini inobatga oling:
Ushbu mezonlarni to‘g‘ri baholash mablag‘ni tejash va xavfsizlik o‘rtasida oqilona muvozanatni topishga yordam beradi. Natijada uy-joy xaridi kutgan natijangizni oqlaydi va ortiqcha moliyaviy xavflarni yuzaga keltirmaydi.
Kvartirani qurilishning qaysi bosqichida sotib olishga qaror qilgan bo‘lsangiz ham, uni band qilish uchun to‘lov kiritish va shartnomani imzolashdan oldin quyidagi asosiy jihatlarni tekshirish zarur:
Xo‘sh, kvartirani qurilishning qaysi bosqichida sotib olgan ma’qul?
Kvartirani qurilishning qaysi bosqichida sotib olishga qaror qilishingizdan qat’i nazar, eng muhim omil quruvchi kompaniyaning obro‘si bo‘lib qoladi. Chunki qurilish muddatlariga rioya etilishi, qurilish ishlari va materiallar sifati, shuningdek, kiritgan mablag‘ingiz xavfsizligi aynan quruvchiga bog‘liq.
